Ethos, Logos en Pathos in tijden van corona

Over de kunst van het overtuigen

– door Mieke Bouma

Robbert Dijkgraaf schreef onlangs in een column in NRC dat de coronacrisis een grote Rorschachtest is. Je weet wel zo’n multi-interpretabele inktvlek waarin je van alles kunt zien al naar gelang je mindset. Het virus is overal hetzelfde, maar iedereen reageert er anders op, ziet er iets anders in, ervaart het anders, wil iets anders geloven…

Read moreEthos, Logos en Pathos in tijden van corona

De macht van het Virus

Crisis of Wake up call?

– door Mieke Bouma

(dit bericht verscheen eerder op https://miekebouma.nl/de-macht-van-het-virus/)

Ken je het vlindereffect? De fladderende vleugels van een vlinder in Brazilië kunnen een tornado veroorzaken in Texas. Een treffende metafoor voor de chaos waar we momenteel wereldwijd mee te dealen hebben. Een klein onzichtbaar, zich razendsnel verspreidend virus, waar we eerst nog wat lacherig over deden, ontwricht inmiddels de wereld. Het is crisis op vele fronten.

Controle
We dachten dat we als mensheid de controle over zo’n beetje alles hadden, dat wij grenzen en regels konden aanbrengen, dat we de boel op orde hadden, maar dat blijkt ineens een gigantische vorm van zelfoverschatting. Het virus is oncontroleerbaar en dringt overal doorheen, maakt geen onderscheid, erkent geen grenzen, is superklein en onzichtbaar en vooralsnog onbeheersbaar. Dat stemt ons nederig.

Read moreDe macht van het Virus

De (klimaat-)crisis als verhaal

– door Mieke Bouma

Verhalend perspectief

Wat kan een mythologisch, verhalend perspectief ons bieden als het om het klimaat gaat? Hoe kunnen we de huidige crisis  beschouwen als keerpunt en kans. En wat wordt er  dan precies van ons gevraagd?

Read moreDe (klimaat-)crisis als verhaal

Over fatsoen gesproken

Zonder moraal geen verhaal

door Mieke Bouma

Ik heb tot voor kort nooit zoveel met het begrip fatsoen op gehad. Het roept iets braafs en burgerlijks op. Iets Balkenende-achtigs. Toen ik een tiener was gooide ik per definitie liever mijn kont tegen de fatsoenlijke krib, mijn ouders daarmee tot wanhoop drijvend. Maar inmiddels ben ik van mening dat we het woord weer eens wat vaker in de mond moeten nemen.

Read moreOver fatsoen gesproken

De lege stoel – een oude verteltraditie

 door Mieke Bouma
Sinds kort heb ik een nieuw ritueel.
Als ik een verhalenkring leid of een workshop storytelling verzorg, zet ik aan het begin een lege stoel in de kring klaar. Dat heb ik geleerd van Clarissa Pinkola Estes, die in haar boek De ontembare Vrouw refereert aan oude verhaaltradities, de Cantadores.

Presenteren: stap in de rol van de mentor

door Mieke Bouma

Stel… je krijgt het podium. Er is een groep mensen die naar jou komt luisteren. Je bent gevraagd iets te komen vertellen over je dienst of je product, of over jezelf. Er zijn misschien aankondigingen rondgegaan op social media, er zijn affiches gedrukt met jouw naam en foto. Voordat je het podium opgaat, heb je een zendertje gekregen, de techniek is getest Iemand van de organisatie kondigt je aan, het publiek applaudisseert en daar sta je dan. Misschien wat zenuwachtig, maar je bent wel de belangrijkste figuur op dat moment in de zaal en je denkt: kijk, mij eens op dit podium. Ik ben een held!
Maar wacht even… Is dat wel zo?
Natuurlijk is het stoer en dapper dat je daar staat, maar die heldenrol is helaas niet voor jou weggelegd. Ik zal dit uitleggen.

Read morePresenteren: stap in de rol van de mentor

De 12 oerkarakters van storytelling

Nieuw boek van Mieke Bouma


Archetypes en hun basisplots
Om als schrijver, regisseur, acteur – of wat voor storyteller je ook bent – dynamische en authentieke karakters te creëren is het gebruik van archetypes van onmisbare waarde. Archetypes vind je in bijna alle vormen van literatuur, in mythen, sprookjes en filmscripts. Het zijn herkenbare, universele karaktertypes en symbolen die van alle tijden zijn, steeds weer in unieke vorm opduiken en die verhalen urgentie en diepgang verlenen.
Dit boek behandelt 12 oerkarakters – zoals magiër, nar, koning, wijze, onbevangen kind – universele blauwdrukken die je als schrijver of verhalenmaker kunt gebruiken bij karakter- en plotontwikkeling. Bij de beschrijving van elk archetype volgen opdrachten en oefeningen voor de schrijver. De 12 oerkarakters van storytelling is een vervolg op Storytelling in 12 stappen, op reis met de held, dat in 2010 verscheen en inmiddels al een achtste druk beleeft.
Meer infofragment

De werkelijkheid is slechts een verhaal

Mythisch thema in de film Room

-door Mieke Bouma

Een paar weken geleden zag ik de Canadees-Ierse film ‘Room’ waarin het aangrijpende verhaal wordt verteld van een vijfjarig jongetje – Jack – dat zijn beeld over de werkelijkheid moet bijstellen als hij uit de beklemmende ruimte, waar hij al sinds zijn geboorte met zijn moeder gevangen zit, weet te ontsnappen. Een ogenschijnlijk simpel verhaal, maar met mythische proporties; een film die nog weken nazinderde.

Het verhaal

Jack woont met zijn moeder in een schuur met alleen een dakraam. Zijn moeder is ooit ontvoerd en wordt sindsdien vastgehouden door ‘Old Nick’.  Jack kan maar beter geen vragen stellen over Old Nick, de man die hen af en toe bezoekt, boodschappen brengt en Jack verdwijnt in de kast als Old Nick bij zijn moeder in bed kruipt en dingen met haar doet die ze verschrikkelijk vindt.

Read moreDe werkelijkheid is slechts een verhaal

“Leven betekent beginnen”

door Mieke Bouma

… dus laten we beginnen met het vertellen van ons verhaal

We leven in barbaarse tijden, met vreemde en onvoorspelbare ontwikkelingen. Sommige mensen worden er bang van, anderen zeggen dat je je geen zorgen moet maken, dat we in de overgang zitten naar een nieuwe tijd en dat dat nu juist de crisis veroorzaakt. We moeten afscheid nemen van het oude en het nieuwe is niet gevonden. Maar waar zijn we eigenlijk naar toe op weg?

Ik las laatst: veranderen zonder beginsel kan niet. En zo is het. Maar onze eigen premier, de baas van ons land, die ons door de duisternis een weg zou moeten wijzen, heeft geen beginsel, geen visie en daarmee ook geen moreel gezag. ‘Een visie staat alleen maar als een olifant in de weg’, zei hij een tijdje geleden tijdens zijn H.J. Schoo-lezing.

Read more“Leven betekent beginnen”

Over creativiteit, angst en liefde

door Mieke Bouma
Afgelopen vrijdag was ik – en met mij nog meer storytellers – bij de lezing van Elizabeth Gilbert in Paradiso, waar ze sprak over haar nieuwe boek Big Magic. Dit boek is sowieso een aanrader voor storytellers, want het gaat helemaal over hoe je het creatieve leven kunt voeden. Geestig geschreven, heel persoonlijk en inderdaad: dat wonderlijke proces van creativiteit, It’s magic. Wat een leuke, wijze vrouw, die Liz!

Read moreOver creativiteit, angst en liefde