Over fatsoen gesproken

Zonder moraal geen verhaal

door Mieke Bouma

Ik heb tot voor kort nooit zoveel met het begrip fatsoen op gehad. Het roept iets braafs en burgerlijks op. Iets Balkenende-achtigs. Toen ik een tiener was gooide ik per definitie liever mijn kont tegen de fatsoenlijke krib, mijn ouders daarmee tot wanhoop drijvend. Maar inmiddels ben ik van mening dat we het woord weer eens wat vaker in de mond moeten nemen.

Read moreOver fatsoen gesproken

De lege stoel – een oude verteltraditie

 door Mieke Bouma
Sinds kort heb ik een nieuw ritueel.
Als ik een verhalenkring leid of een workshop storytelling verzorg, zet ik aan het begin een lege stoel in de kring klaar. Dat heb ik geleerd van Clarissa Pinkola Estes, die in haar boek De ontembare Vrouw refereert aan oude verhaaltradities, de Cantadores.

Presenteren: stap in de rol van de mentor

door Mieke Bouma

Stel… je krijgt het podium. Er is een groep mensen die naar jou komt luisteren. Je bent gevraagd iets te komen vertellen over je dienst of je product, of over jezelf. Er zijn misschien aankondigingen rondgegaan op social media, er zijn affiches gedrukt met jouw naam en foto. Voordat je het podium opgaat, heb je een zendertje gekregen, de techniek is getest Iemand van de organisatie kondigt je aan, het publiek applaudisseert en daar sta je dan. Misschien wat zenuwachtig, maar je bent wel de belangrijkste figuur op dat moment in de zaal en je denkt: kijk, mij eens op dit podium. Ik ben een held!
Maar wacht even… Is dat wel zo?
Natuurlijk is het stoer en dapper dat je daar staat, maar die heldenrol is helaas niet voor jou weggelegd. Ik zal dit uitleggen.

Read morePresenteren: stap in de rol van de mentor

De 12 oerkarakters van storytelling

Nieuw boek van Mieke Bouma


Archetypes en hun basisplots
Om als schrijver, regisseur, acteur – of wat voor storyteller je ook bent – dynamische en authentieke karakters te creëren is het gebruik van archetypes van onmisbare waarde. Archetypes vind je in bijna alle vormen van literatuur, in mythen, sprookjes en filmscripts. Het zijn herkenbare, universele karaktertypes en symbolen die van alle tijden zijn, steeds weer in unieke vorm opduiken en die verhalen urgentie en diepgang verlenen.
Dit boek behandelt 12 oerkarakters – zoals magiër, nar, koning, wijze, onbevangen kind – universele blauwdrukken die je als schrijver of verhalenmaker kunt gebruiken bij karakter- en plotontwikkeling. Bij de beschrijving van elk archetype volgen opdrachten en oefeningen voor de schrijver. De 12 oerkarakters van storytelling is een vervolg op Storytelling in 12 stappen, op reis met de held, dat in 2010 verscheen en inmiddels al een achtste druk beleeft.
Meer infofragment

De werkelijkheid is slechts een verhaal

Mythisch thema in de film Room

-door Mieke Bouma

Een paar weken geleden zag ik de Canadees-Ierse film ‘Room’ waarin het aangrijpende verhaal wordt verteld van een vijfjarig jongetje – Jack – dat zijn beeld over de werkelijkheid moet bijstellen als hij uit de beklemmende ruimte, waar hij al sinds zijn geboorte met zijn moeder gevangen zit, weet te ontsnappen. Een ogenschijnlijk simpel verhaal, maar met mythische proporties; een film die nog weken nazinderde.

Het verhaal

Jack woont met zijn moeder in een schuur met alleen een dakraam. Zijn moeder is ooit ontvoerd en wordt sindsdien vastgehouden door ‘Old Nick’.  Jack kan maar beter geen vragen stellen over Old Nick, de man die hen af en toe bezoekt, boodschappen brengt en Jack verdwijnt in de kast als Old Nick bij zijn moeder in bed kruipt en dingen met haar doet die ze verschrikkelijk vindt.

Read moreDe werkelijkheid is slechts een verhaal

“Leven betekent beginnen”

door Mieke Bouma

… dus laten we beginnen met het vertellen van ons verhaal

We leven in barbaarse tijden, met vreemde en onvoorspelbare ontwikkelingen. Sommige mensen worden er bang van, anderen zeggen dat je je geen zorgen moet maken, dat we in de overgang zitten naar een nieuwe tijd en dat dat nu juist de crisis veroorzaakt. We moeten afscheid nemen van het oude en het nieuwe is niet gevonden. Maar waar zijn we eigenlijk naar toe op weg?

Ik las laatst: veranderen zonder beginsel kan niet. En zo is het. Maar onze eigen premier, de baas van ons land, die ons door de duisternis een weg zou moeten wijzen, heeft geen beginsel, geen visie en daarmee ook geen moreel gezag. ‘Een visie staat alleen maar als een olifant in de weg’, zei hij een tijdje geleden tijdens zijn H.J. Schoo-lezing.

Read more“Leven betekent beginnen”

Over creativiteit, angst en liefde

door Mieke Bouma
Afgelopen vrijdag was ik – en met mij nog meer storytellers – bij de lezing van Elizabeth Gilbert in Paradiso, waar ze sprak over haar nieuwe boek Big Magic. Dit boek is sowieso een aanrader voor storytellers, want het gaat helemaal over hoe je het creatieve leven kunt voeden. Geestig geschreven, heel persoonlijk en inderdaad: dat wonderlijke proces van creativiteit, It’s magic. Wat een leuke, wijze vrouw, die Liz!

Read moreOver creativiteit, angst en liefde

Ik ga op reis, en ik neem mee…

door Mieke Bouma

Over perspectieven en verbeelding

Een parabel:
Twee mannen zitten in een cel. Een grote en een kleine man. De cel is duister. Maar helemaal bovenin bevindt zich een piepklein raampje, met tralies.
Iedere ochtend neemt de grote man de kleine man op zijn schouders zodat de kleine man door het raampje naar buiten kan kijken. En de kleine man vertelt dan wat er allemaal te zien is door het kleine raampje. Hij vertelt over de warm gele gloed van de zomerzon, de kleuren van de herfst, hij beschrijft de stille winterlandschappen, de lammetjes in de lente wei. Hij vertelt over mensen die hij voorbij ziet komen. Jonge mensen, oude mensen. Fietsers, wandelaars. Over liefde, ongelukken en verlangens.
En de grote man luistert en glimlacht.
Op een dag gaat de kleine man dood. (Of hij wordt vrijgelaten, dat doet voor het verhaal niets ter zake.) En vanaf dat moment moet de grote man het zonder hem en zijn verhalen stellen. Hij teert langzaam weg. Een bewaker vraagt hem op een dag wat hem scheelt. De grote man wijst naar het raampje en legt uit dat hij zo graag nog eens naar buiten zou willen kijken. De bewaker brengt hem een laddertje. De grote man beklimt vol verlangen de steilen. Hij kijkt …. en ziet een muur.
Verbeeldingskracht en verlangen
Dit is een klein maar groot verhaal. Het gaat over wat ons in leven houdt en in beweging brengt: perspectief en verbeeldingskracht.
Of zoals Saint Exupéry ooit zo mooi omschreef: ‘Als je een schip wilt bouwen, vraag de mensen dan niet om hout te verzamelen, maar roep in hen het verlangen wakker naar de eindeloze zee.’

Read moreIk ga op reis, en ik neem mee…

5 veelgemaakte fouten bij corporate stories

– door Mieke Bouma

“Oh, jij bent van de Storytelling Academy? Leuk. Wij doen ook aan storytelling.” Trots vertelt hij dat ze in het bedrijf, waar hij hoofd marketing is, een corporate story ontwikkeld hebben. Ik ben benieuwd, krijg zijn kaartje en beloof hem er naar te kijken.
Als ik later de site opzoek en onder het kopje ‘ons verhaal’ de story lees, moet ik helaas constateren dat er geen sprake is van verhaal. Eerder een opsomming van bedrijfshistorische feiten, foto’s van de oprichters en vervolgens – met mooie plaatjes ondersteund- relaas over Kijk-eens-hoe-goed-wij-zijn-en-hoe-innovatief-ons-product.
Of het nu om verkoop, interne branding, promotie van een nieuw product of het verkopen van je dienst als ZZP’er gaat, een serie gevaren ligt op de loer bij het schrijven van je business-verhaal.

Read more5 veelgemaakte fouten bij corporate stories

Waanzin in verhalen

Geen licht zonder duisternis

– door Mieke Bouma

Het thema van de boekenweek dit jaar is ‘waanzin’. Een dankbaar onderwerp als het gaat om het vertellen van verhalen. In bijna alle goed vertelde verhalen zit wel een vorm van waanzin. Dat kan variëren van een beetje verwardheid tot krankzinnigheid. En alles wat daar tussen ligt. We vinden voorbeelden van komische onzinnigheid, narrige grappen, chaotische verwikkelingen, vervreemding, leugens, intriges, onwaarheden, vormen van razernij, jaloezie en woede, dronkenschap, psychische rusteloosheid, illusies, obsessies, wanen, gekte en alle variaties van dien.

Read moreWaanzin in verhalen