Rijst tellen als ritueel. Geduld als kunst
30/11/2025
– door Mieke Bouma
In Museum Voorlinden zit iemand stil. Gebogen over een tafel rijst en bonen te sorteren. Eén voor één.
Maria Abramovic die deze kunstinstallatie maakte, noemt deze installatie een oefening in aanwezigheid. Museum Voorlinden biedt gratis toegang voor wie één uur lang de performance Counting the Rice doet!
Wat is de bedoeling?
Gekleed in een witte laboratoriumjas en met een noise-cancelling koptelefoon op neem je plaats in de collectietentoonstelling Stilte in de storm. Voor je ligt een berg linzen en rijst. Eén uur lang ga je de korrels scheiden en tellen. Daarvoor krijg je een vel papier en een potlood. De performance gaat niet om snelheid of resultaat, maar om aandacht en wat er met jouw gedachten en gevoelens gebeurt tijdens het tellen.
Bekend sprookjesmotief
Maar hé…ik herken ook een bekend motief uit oude verhalen. Zo moet Psyche (in het sprookje Amor en Psyche) van de godin Venus een onmogelijke taak uitvoeren: een berg zaden sorteren vóór zonsondergang.
Of neem Assepoester, die linzen uit de as moet plukken. En in Repelsteeltje, moet de molenaarsdochter van stro goudspinnen. Maar ik denk ook aan Penelope, de vrouw van Odysseus, die overdag eindeloos bezig is met het weven van een kleed dat ze ’s nachts weer lostrekt, om trouw te blijven aan een belofte.
Allemaal gestage transformaties, onder druk.
Vrouwen in sprookjes, die niet vechten of vluchten, maar blijven, weven, doorgaan, wachten, scheiden en tellen.
Deze handelingen kun je als ‘saai’ bestempelen of geestdodend. Maar wat nu als ze symbool staan voor wat we allemaal van tijd tot tijd moeten doen…
In stilte wordt het innerlijke kaf van het koren gescheiden, zonder zeker te weten waarom. Tot er hulp komt. Of inzicht. Of rust.
In de alchemie is er het stadium van separatio: het scheiden van elementen. Een cruciale fase waarin het waardevolle van het waardeloze wordt onderscheiden. Niet met geweld, maar met aandacht. Met liefde voor detail. Juist dit proces maakt transformatie mogelijk.
Abramović nodigt ons uit om het zelf te proberen. Niet om goed te zijn, maar om aanwezig te zijn.
Weven, sorteren, scheiden. Het zijn allemaal vrouwelijke oerbeelden van innerlijk werk. Van trouw blijven, niet aan een ander, maar aan een belofte aan jezelf. In een wereld die steeds maar haast heeft.
Over de performance Counting the Rice (op de site van Museum Voorlinden:)
‘In een wereld vol afleiding is het een uitdaging om de tijd te nemen om contact te maken met onszelf en met anderen’, zegt Marina Abramović. Ze bedacht daarom Counting the Rice. Bij deze performance worden bezoekers uitgenodigd om een uur lang, met noise-cancelling koptelefoon op, rijstkorrels en linzen te tellen. Daarmee ontwikkel je volgens de performancekunstenaar uithoudingsvermogen, concentratie, waarneming, zelfbeheersing en wilskracht. Het is een oefening in stilte, midden in het museum en omringd door anderen, waarbij je volledig op jezelf wordt teruggeworpen. Wie doorzet, kan een bepaalde innerlijke rust bereiken volgens de kunstenaar: ‘Je bent dan in het moment, je bevindt je in het hier en nu.’
De installatie van Abramovic Counting the Rice is een alchemistisch werk; een kleine, ogenschijnlijk nutteloze daad, die in stilte het innerlijke goud voorbereidt.
Let op: Tot half Maart zijn de time-slots allemaal bezet. Maar je kunt het natuurlijk ook thuis doen 🙂
Terug