Het verhaal achter het steward-ownership van de Storytelling Academy
20/01/2026
– door Isabelle Poot*
“Ik mag niet omvallen!” Mieke Bouma riep het half voor de grap tijdens een vakantie in Frankrijk. Kort daarna viel ze tijdens een wandeling voorover op haar gezicht. De val viel mee, maar maakte haar kwetsbaarheid ineens concreet. Het was 2023, elf jaar nadat ze de Storytelling Academy had opgericht. Wat zou er gebeuren met de academie als zij zou wegvallen, die inmiddels draait op tientallen docenten, trainers en studenten?
Die vraag markeerde het begin van een ingrijpende verandering. Sinds 1 januari 2026 is de Storytelling Academy geen éénvrouwszaak meer, maar een steward-owned coöperatie. Een relatief onbekend, maar opkomend begrip in Nederland. Een organisatiemodel waarbij het eigenaarschap niet bij één persoon ligt, maar bij de missie. Bouma: “Het gaat erom dat de oorspronkelijke ‘vonk’ van de academie blijft branden.” Zo ligt de focus op verhalen vertellen, gemeenschapsvorming en maatschappelijke betekenis, niet op winst.
Wat is een steward-owned coöperatie?
| Een steward-owned coöperatie wordt ook wel een steward-ownership genoemd en is een bedrijfsvorm waarbij de missie centraal staat. Niet bezit of winst, maar het doel van de organisatie is leidend. De zeggenschap ligt bij stewards: mensen die samen verantwoordelijkheid dragen voor de koers. Er mag winst worden gemaakt, maar die wordt gebruikt om de missie te versterken, niet om uit te keren. In Nederland bestaat nog geen aparte rechtsvorm voor steward-ownership. Organisaties werken daarom met bestaande juridische vormen en afspraken. |
In opmars
De Storytelling Academy behoort nog tot een kleine groep bedrijven in Nederland die voor dit model kiest. Uit onderzoek van We Are Stewards en Ipsos I&O (mei 2025) blijkt dat slechts 5 procent van de ondernemers goedbekend is met steward-ownership; 71 procent heeft er zelfs nog nooit van gehoord. Toch groeit het aantal organisaties dat deze stap zet, waaronder de Efteling, Madurodam en De Groene Amsterdammer.
Verhalen als routeplanners
De Storytelling Academy begon in 2012 vanuit Bouma’s fascinatie voor verhalen en haar bewondering voor literatuurwetenschapper Joseph Campbell.
Bouma zag storytelling niet als een verkoopinstrument, maar als een manier om mensen en organisaties te helpen betekenis te geven aan wat ze doen. “Verhalen zijn routeplanners voor het leven”, zegt ze. “Ze gaan over wie je bent, waar je tegenaan loopt en wat je hier te doen hebt.” Bouma noemt de Storytelling Academy ook wel een levensschool. Zo passen de ‘Chief Storytellers’ verhalen toe binnen organisaties om processen te begeleiden, bijvoorbeeld bij verandertrajecten.
‘Academie groter, ik ouder’
Wat begon als een kleinschalige opleiding, is inmiddels uitgegroeid tot een instituut. De academie werkt onder anderemet organisaties in het onderwijs, de overheid en de zorg. Die groei begon te wringen. “De academie werd groter, terwijl ik ouder werd”, zegt Bouma. “Ik werkte samen met zo’n twintig mensen, maar formeel was het nog steeds mijn eenmanszaak.” Bouma zocht eerst praktische oplossingen, zoals een assistent en een sterkere backoffice. Toch bleef het gevoel dat het fundament niet meer klopte. “Het was niet logisch dat alles bij mij bleef liggen, terwijl het werk allang collectief was geworden.”
Ziel aan de duivel verkopen
Tijdens haar zoektocht sprak Bouma met een adviseur in bedrijfsovernames. Het gesprek maakte haar onrustig. “Het ging meteen over verkopen, over wat het zou opleveren. Mijn eerste vraag was: wie gaat het dan overnemen? In wiens handen komt alles wat we samen hebben opgebouwd?” Het idee dat de academie zou opgaan in een groter trainingsbureau of commercieel label voelde verkeerd. “Het was alsof ik mijn ziel aan de duivel zou verkopen.”
De val in Frankrijk gaf de doorslag. “Ik realiseerde me: als ik omval, stort alles in. Te veel kennis zat in mijn hoofd, teveel lijnen liepen via mij.” De urgentie om het anders te doen werd ineens heel concreet.
Moreel standpunt
Via gesprekken en eigen onderzoek kwam Bouma uit bij steward-ownership. Volgens haar sluit dit model nauw aan bij storytelling. “Storytelling gaat over menselijke verhoudingen: luisteren, vertragen, eerlijkheid en empathie. Dat botst met een systeem dat draait om snelheid, concurrentie en geld verdienen. Steward-ownership dwingt tot andere vragen: ‘Waarom doen we dit en voor wie?’ Dat vraagt om hoederschap”, zegt Bouma.
Bewaken van de missie
Binnen de Storytelling Academy bestaat de nieuwe structuur uit een bestuur en een groep stewards, met daaromheen clanleden. Het vormt een democratisch systeem waarin alle keuzes collectief gedragen worden. “Voorheen deed ik allesop mijn intuïtie”, vertelt Bouma. “Het is fijn dat er nu samen beslissingen worden genomen, op basis van het vuur dat ik dertien jaar geleden heb aangestoken.”
De stewards vormen de harde kern en bewaken missie en kwaliteit. Clan- en fanleden denken mee en kunnen initiatieven nemen. Bouma zelf blijft betrokken via de missieraad, samen met haar zoon, die zelf ook les geeft op de academie. Op termijn wil Bouma verder terugtreden. “Voor nu zit ik nog even op de achterbank en heb ik alle vertrouwen in de mensen die ik achter het stuur heb gezet.”
Groei community
Voor studenten en opdrachtgevers verandert er weinig aan het aanbod. De opleidingen, cursussen en workshops blijven, maar er komt meer ruimte voor experiment en groei. Het plan is om de community te laten groeien en meer gezamenlijke initiatieven te organiseren, zoals een open podium of een eigen uitgeverij.
“Alleen kon ik dat niet dragen. Samen wel”, zegt Bouma.
Plek om geïnspireerd te raken
De reacties vanuit de community zijn positief. Docenten, trainers en studenten zien vooral kansen voor verdieping en continuïteit. Over vijf jaar hoopt Bouma dat de Storytelling Academy hét expertisecentrum op het gebied van storytelling is geworden: “Een plek waar je naartoe gaat om geïnspireerd te raken.”
Verhalen die blijven branden
Het alternatief; verkoop of afbouw, voelde voor Bouma als verlies. “Dan had het zomaar een slecht aftreksel kunnen worden.”
Met de stap naar steward ownership kiest de Storytelling Academy bewust voor een model waarin de missie niet stopt bij de oprichter, maar wordt doorgegeven. Precies zoals verhalen volgens Bouma bedoeld zijn: een vonk die blijft branden, ver voorbij de persoon die hem ontsteekt.
*Isabelle Poot ( Speaking Stories), is journalist met als specialisme storytelling, schrijven en scheppende kunsten.
Terug