Een harde, poëtische dolk

door Johan-Lou Verwimp

Een dolk?
Dan denk ik bij voorkeur aan wat op de heup van Ursula Andress hangt wanneer ze uit het water stapt in Dr. No, de allereerste Bondfilm. Of aan Hale Berry, die heupwiegend die iconische scène jaren later herhaalt in Die Another Day.
Als storyteller weet je dat een dolkmoment veel dieper snijdt dan die scènes. De Dolk is een essentiële stap in De Reis van de Held.

Wat voorafgaat: De Crisis
Tijdens de stap die we De Crisis noemen, komt de held oog in oog te staan met wat hij niet wil. Een onverwachte tegenslag, een verlies, een heuse ramp, kortom: dat moeilijke moment waarop de held voelt dat hij het initiatief verliest. Dat eenzame moment, dat moment van diepe duisternis.

Doen wat moet: De Dolk
En dan moet de held in actie kopen. Analyseren. Scherp kijken naar de situatie. Scherp kijken in zichzelf. Om dan net zo scherp te handelen. Kortom: hij moet de dolk hanteren. Om weg te snijden wat niet meer dient. Om een knoop door te hakken. Om verder te kunnen leven.

Want wie zelf de dolk niet hanteert, krijgt hem misschien wel in de rug geplant.

De Dolk: een strenge wet
Daarom denk ik niet alleen aan Ursula Andress of Hale Berry bij een dolk. Maar ook aan ‘Lex Barbarorum’, een van de bekendste gedichten van Hendrik Marsman.

Lex barbarorum

Geef mij een mes.
ik wil deze zwarte zieke plek
uit mijn lichaam wegsnijden.

ik heb mij langzaam recht overeind gezet.

ik heb gehoord, dat ik heb gezegd
in een huiverend, donker beven:
ik erken maar één wet:
léven.

allen, die wegkwijnen aan een verdriet,
verraden het en dat wìl ik niet.

Snij weg wat ziek is. Zet je schrap. En ga voor: léven. Dat is samengevat het dolkmoment dat Marsman hier ten tonele voert. Lex barbarorum is dan ook ‘Dura lex, sed lex’: je moet de wet gehoorzamen, hoe hard het ook zou vallen.

Johan-Lou Verwimp schrijft zichzelf en anderen poëzie voor als Poëziedokter. Met zijn voorschrift hoef je niet naar de apotheek. Je leest gewoon wat er staat en laat het op je inwerken.

Plaats een reactie