Dagboek met zwarte bladzijden

door Reinier Rombouts

Verhalen zijn een sterk middel. Hoewel leiders een arsenaal aan mogelijkheden hebben om burgers, medewerkers en consumenten in beweging te krijgen, is een goed en geloofwaardig verhaal vaak de enige manier om een publiek doeltreffend te raken. Ze zo mee te nemen dat ze na afloop zelf inzien waarom actie nodig is. Leiden is vertellen. En vertellen is leiden. Het is niet alleen eenzaam aan de top, eenmaal daar aangekomen blijken je middelen vaak aardig uitgeput en weinig rechtstreeks. Wat je rest, is je verhaal. Liefst zo persoonlijk mogelijk. Een verhaal met urgentie om te duiden en verleiden, anders wordt leiden al gauw lijden.
Wat voor de machtigen geldt, telt opvallend genoeg ook de meest zwakke onder ons. Een klokkenluider is meestal een medewerker die vrijwel alles kwijt is. Verloren. Zwartgemaakt. Uitgeput. Maar één ding kon de machtige organisatie hem niet afpakken: zijn verhaal. Een verhaal dat soms sterker is dan een complete organisatie.

Maar wat als je positie nog zwakker is? Bijvoorbeeld als gevangene in Guantánamo Bay met als tegenstander niemand minder dan de Amerikaanse overheid. Wat te doen wanneer je niets meer hebt: geen rechten, geen bezittingen, geen zelfbeschikking. Wat is er dan nog over?

Mohamedou Ould Slahi zit sinds 2002 gevangen in Guantánamo Bay voor een misdaad die hij niet heeft begaan.

Hij zit nog steeds vast.

Dit is zijn verhaal.

Deze drie zinnen staan in op de achterkant van Slahi’s boek, eerder dit jaar gepubliceerd onder de titel Guantánamo Dagboek.

Het is het eerste en enige dagboek geschreven door een gevangene die nog steeds vastzit in Guantánamo. Slahi schreef het met de hand. In 2005. Ja, u leest dit goed. In 2005. Advocaten van Slahi vochten tot in 2012 met de Amerikaanse overheid om het manuscript vrij te geven. Voor vrijgave censureerde de Amerikaanse overheid het boek door meer dan 2.500 zwarte balken over delen van de tekst te plaatsen. En voorzag het zo letterlijk van zwarte bladzijden. Het is meer dan waarschijnlijk dat Slahi niet in Guantánamo terecht had mogen komen. Hij zit er vast sinds 2002, maar is nooit officieel aangeklaagd voor een misdaad. In 2010 gelastte een Amerikaanse rechter zelfs zijn vrijlating. Maar omdat de regering-Obama in beroep ging, loopt de zaak nog steeds.

Obama. Een leider die het vak van vertellen en verhalen verstaat. Vergezichten schetste hij de wereld, vooral in de campagne van 2008. Vergezichten in verhalen die hem president maakten. In een van die verhalen deed Obama een belofte: hij ging ‘Gitmo’ voor eens en altijd sluiten. Op 20 januari 2009 werd Barack Obama beëdigd als 44e president van de VS en op zijn eerste dag als president bevestigde hij dat hij de terreurgevangenis binnen een jaar zou sluiten. Reden: een dergelijke gevangenis met bijbehorende ondervragingsmethoden is moreel niet te verantwoorden in een beschaafd, Westers land als Amerika. Leider van de wereld bovendien.

Maar de deuren van ‘Gitmo’ sloten niet in 2009. Slahi en zijn medegevangenen mochten Cuba niet verlaten. Sterker nog: de Amerikaanse overheid hield op dat moment publicatie van Slahi’s boek actief tegen.

Mohamedou Ould Slahi zit nog steeds tussen vier muren. Maar zijn verhaal niet meer. Zijn boek is een bestseller. Wereldwijd. De rechtszaak Slahi vs Obama is door het beroep van de Amerikaanse regering nog onbeslist. Maar in de publieke opinie heeft een onmachtige, mishandelde en gemuilkorfde gevangene de machtigste leider van de wereld een flinke slag toegebracht. Met als wapen: zijn verhaal.

Lees dat boek.

Reinier Rombouts is senior PR adviseur bij Pride PR en volgt de leergang Chief Storyteller
https://www.linkedin.com/pub/reinier-rombouts/1/489/89b

Een reactie plaatsen