Ik ga op reis en ik neem mee deel 2…

door Henk Hofman

In een mooi artikel in de NRC van 5 september 2015 beveelt Robbert Dijkgraaf bij het begin van het academisch jaar de studenten aan vier dingen mee te nemen op reis: een kompas, een stemvork, een loep en een dobbelsteen.

Ik werd blij van het artikel omdat ik al vaak tegen mezelf en anderen, Rutger Kopland citerend, zeg:

Onze kaarten hebben we achtergelaten,
ergens, niet boos, niet weemoedig:
ze vertelden ons wat we al wisten,
waar we vandaan kwamen.
Niet waar we waren.

Ik merk al jaren in mijn persoonlijk leven en werken dat de kaarten verouderd zijn geraakt, het vangnet van regels en procedures, geboden en verboden niet meer voldoet. Dijkgraaf adviseert de jonge student zelfs helemaal geen kaart mee te nemen, omdat ze door anderen zijn gemaakt. Hij raadt aan de bovengenoemde zaken mee te nemen.
Graag wil ik van zijn advies gebruik maken om ze toe te voegen aan de persoonlijke standaarduitrusting van een Chief Storytelling. Ik licht ze toe en maak af en toe gebruik van hij schrijft.

Read more

Smoesjes over Storytelling

door Henk Hofman

In de Volkskrantbijlage V zomer #4 van zaterdag 2 augustus stond een verontrustend stuk over Ester Bal, de gewezen perschef bij de voetbalclub Vitesse. Niet zozeer verontrustend als het gaat om hoe er met haar is omgesprongen, want zo te lezen is zij iemand die haar weg wel vindt en zeker in staat is tegenslagen te overwinnen. Maar met name verontrustend vanwege de manier waarop Storytelling wordt gedefinieerd.
’Als er iets niet klopte dan diende de persvrouw een verhaal te verzinnen.’

 

vitesse
Storytelling is hier synoniem voor een verhaal(tje) verzinnen, voor een trucje en staat hier gelijk aan onverbloemd leugens verspreiden. Het wordt hier ingezet om ’iets in de maag te spitsen’, ’een smoes te verzinnen’, ’de waarheid te verdraaien, ’een plannetje te beramen’, kortom om een fraai verpakte leugen te verspreiden met als doel mensen iets op de mouw te spelden.Pijnlijk. Natuurlijk weet ik dat door pers en media vaker valse verhaaltjes worden verspreid en halve waarheden worden voorgeschoteld, maar vooral pijnlijk omdat de term Storytelling op deze manier nogal besmet raakt.

Storytelling gaat – als het goed is – om authenticiteit, inspiratie, verbinding en menselijke waarden. Storytelling zou een waarachtig verhaal moeten opleveren waarbij het gaat over verlangen, moed, écht ergens voor gaan, over offers brengen, over problemen overwinnen en draken verslaan, over dilemma’s onder ogen zien en je doel voor ogen houden. Kortom: het verhaal van de held, waar wij ons op wezenlijk niveau allemaal mee kunnen verbinden.

Maar eens te meer is duidelijk dat alles van waarde weerloos is; het woord storytelling kan zich niet verdedigen. Laten wij, die ons dagelijks met Storytelling bezig houden, ons best doen de waarde ervan hoog te houden. Laten we het onderscheidingsvermogen ontwikkelen om smoesjes van waarachtige verhalen te onderscheiden. Laten we op zoek gaan naar het betere verhaal, ook als dat verzonnen wordt.

Mentor

Mentorverhalen gevraagd
-door Henk Hofman
“Opa heb je aaaa gedaan?”
“Nee, oeoeoe…”
“Jammer, ik heb aaaa gedaan.”
Deze nogal onbegrijpelijke dialoog werd afgelopen zondag gevoerd door Joep (3 jaar) en mijzelf. We hebben de afspraak dat we hard gaan roepen als we onder een viaduct of door een fietstunnel rijden. Joep en ik gaan regelmatig op stap: op de fiets, wandelend of met de auto. Joep noemt mij zijn grote vriend en ik noem hem ook zo.
Hij is de oudste van 3 kleinzonen.Voordat ik voor mezelf begon om in organisaties met theater- en verhaalmethodieken te werken heb ik lesgegeven op een HBO instelling waar jonge mensen werden opgeleid tot creatief therapeut. In het tweede jaar van de opleiding tot dramatherapeut moesten de studenten een solo spelen over iemand die belangrijk voor hen was of was geweest.
Het was opvallend hoeveel studenten grootouders kozen. Opvallend voor mij althans, want ik heb mijn grootouders niet of nauwelijks gekend en nooit ervaren wat hun invloed kon zijn.Ik herinner me nog ontroerende monologen van mijn studenten.
Nu zou ik die monologen ontmoetingen met de mentor noemen..

In Mieke Bouma’s werkvorm ‘de vertelkoffers’ is één van die koffers gereserveerd voor mentorverhalen. Vorige week zaterdag werkte ik met een beginnende theatergroep die geïmproviseerd theater maakt van de verhalen van mensen uit de zaal. Ik introduceerde de mentorverhalen en weer traden diverse opa’s en oma’s op.

Ik zou graag voor Joep en de andere twee zo’n opa zijn en hoop nog lang bovenstaande geheimzinnige dialogen te voeren.

Ik roep jullie, studenten van de Storytelling Academy, op je mentorverhalen hier te delen en het zal je niet verbazen dat ik vooral geïnteresseerd ben naar de verhalen van en over je grootouders.

Henk Hofman

Over Henk Hofman

Storytelling als innerlijk kompas

Op woensdag 28 november j.l. hebben Henk Hofman, Ruud Spaargaren en Marius Gosschalk de publicatie ‘Het verhaal van Springmuis – Storytelling als innerlijk kompas’, gepresenteerd. Het boekje werd aangeboden aan prof. Paul de Blot van de faculteit business spiritualiteit van Nijenrode University. Het verhaal van Springmuis is een oud Indianenverhaal. Het gaat over transformatie en het kan worden toegepast in organisaties en voor persoonlijk leiderschap. Boekje is te bestellen bij Henk Hofman via email: henkhofman@mac.com voor € 10,-

In het boekje is een mooie bijdrage te vinden van Tex Gunning over waarom en de waarde van Storytelling in organisaties.

Chief Storyteller leeft in 3 werelden tegelijk

– door Henk Hofman

Toen ik een titel voor deze blogbijdrage bedacht, moest ik denken aan wat ik Herman Finkers in een van zijn shows heb horen zingen:

‘Aan hij die woont in Knokke, Brugge en Kortrijk.
Weet u wel dat u woont in drie plaatsen tegelijk’.

Ik vind dit onweerstaanbaar grappig. Sommige mensen, zo weet ik uit ervaring, in ’t geheel niet, maar het is wel precies wat een chief Storyteller zou moeten doen. In drie werelden tegelijk leven.Om dit te verduidelijken, maak ik gebruik van de inzichten die door Daniel Ofman en Guust Verpaalen zijn verwoord in het boek ‘HET is niet te geloven’, waarin de auteurs terugkijkend op een succesvol verlopen organisatieverandering zich afvroegen wat nou eigenlijk de factoren waren die dat succes hadden bepaald.

Zij betogen dat alleen die acties en interventies die vanuit het midden van 3 overlappende ‘realiteiten, werelden, dimensies’ plaatsvonden tot resultaten leidden en geïsoleerde acties niet.

Zij beschrijven die werelden als de HET wereld, de WIJ wereld en de IK wereld:


De HET wereld omvat de procedures, de protocollen, de hardware, de tools. Het is voornamelijk de digitale wereld. In deze wereld trachten we de zaken te objectiveren, zodat deze te controleren en herhalen zijn. Data zijn de bronnen van informatie. Hier draait het om INHOUD.

In de WIJ wereld gaat het om cultuur, interactie, sfeer, waarden. Een minder ‘harde’ wereld. De belangrijkste vraag in deze wereld is hoe gaan we met elkaar en onze klanten om? Wat is onze identiteit. Je krijgt informatie door te luisteren naar de verhalen en je verhaal te vertellen. Sleutelwoord is VERHOUDING.

De IK wereld is de subjectieve wereld. Het is onze binnenwereld. Hier onderzoeken we wat ons inspireert, waar we warm voor lopen, waarvoor we verantwoordelijkheid en initiatief willen nemen.
Informatie in deze wereld krijgen we door reflectie en bewustzijnsontwikkeling. Het is ook het domein van onze intuïtie. HOUDING (attitude, intentie) is hier het kernbegrip.

Voor deze blog ga ik niet verder in op de organisatieveranderingsaspecten en de daaraan gekoppelde leiderschaps-, team-, creativiteits- en innovatieontwikkeling. Wel op een uitspraak van Ofman: ‘Alle succesvolle ontwikkelingsprocessen lijken op elkaar in de mate waarop ze een integratie zijn van het Ware (HET), het Goede/Juiste (WIJ) en het Schone (IK), iets waarover Plato langgeleden al sprak.’

Dit beogen wij ook met de opleiding voor Chief Storyteller die we in 2013 gaan starten.

Deze drie invalshoeken zijn nodig, want de kwaliteit en de effectiviteit van de Chief Storyteller in de praktijk is sterk afhankelijk van het bewustzijn van de storyteller en in de mate waarin hij of zij deze 3 werelden in het werk kan integreren.
Immers: als de houding van de verteller niet in overeenstemming is met de inhoud, zal het verhaal eerder mist dan helderheid oproepen. Als er een mooi verhaal is, vanuit een goede intentie, maar er is geen aandacht voor de relatie met de luisteraar, zal het zijn doel voorbijschieten en als je houding weliswaar goed is, evenals de verbinding met de luisteraar maar je verhaal deugt niet, is het resultaat nihil.

De opleiding tot Chief Storytelling zien we dan ook als een persoonlijk ontwikkelingsproces. De titel ‘Chief’ verdien je niet zomaar, je woont uiteindelijk in 3 plaatsen tegelijk.