storytelling nieuws Magie en Meesterschap van verhalen

Storytelling + solliciteren = het succesverhaal

- door Ignace de Haes
images

“Geboren in het verscheurde Voormalig Joegoslavië heb ik aan den lijve ondervonden wat haat met een mens kan doen. Daarom wil ik uit de grond van mijn hart mensen met elkaar verbinden.”

Een studente klopte bij me aan omdat ze dacht geen baan te krijgen vanwege haar buitenlandse achternaam. Na een aantal oefeningen in storytelling formuleerde ze de bovenstaande zinnen, die zo ook op haar LinkedIn profiel plaatste. Een Limburgse gemeente die op LinkedIn zocht naar “een beleidsmedewerker volkshuisvesting die mensen kan verbinden” stuitte op haar pakkende openingszin. Ze waren meteen een match; de studente heeft haar droombaan gevonden.


Sinds afgelopen jaar werk ik als loopbaanbegeleider aan de Radboud Universiteit. Het is niet vanzelfsprekend dat afgestudeerde academici een baan krijgen. Daarom heeft de universiteit besloten studenten actief te begeleiden naar werk. De methode die ik hanteer is een vorm van storytelling en heb daar al eerder een blog over geschreven.
Het vertellen van een goed verhaal maakt dat studenten bij werkgevers een bijzondere herinnering achterlaten, ze worden memorabel. Ook geeft het opstellen van een goed verhaal de student de zelfkennis en het zelfvertrouwen die hard nodig zijn in de zoektocht naar een baan.

Hoe ontlok je succesverhalen?
De kunst in de begeleiding van studenten is het stellen van de juiste vragen, om zo de memorabele verhalen te ontlokken. Sommige vragen lenen zich bij uitstek tot het schrijven van verhalen en andere weer niet. Maar wat zijn de juiste vragen? Welke verhalen doen het goed in een sollicitatie? En hoe kom je tot een biografie die optimaal benut kan worden voor het vinden van een baan? Is er überhaupt onderzoek op het terrein van storytelling en solliciteren gedaan en meer specifiek naar wat de meest wezenlijke vragen zijn om tot een biografie te komen die optimaal benut kan worden voor het starten van een carrière? Kortom hoe ontlok je een succesverhaal?

Photo-of-Mark-Savickas_1
Wonder boven wonder dat onderzoek bestaat. Mark L. Savickas heeft als ‘career-counselor’ onderzocht welke betekenis verhalen kunnen hebben bij de zoektocht naar een baan. Hij gelooft dat individuele biografieën vertaald kunnen worden naar persoonlijke verhalen. Met behulp van counseling kunnen die verhalen betekenis krijgen voor iemands carrière; de zogenoemde ‘career-construction’. Door het uitgebreid beantwoorden van wezenlijke vragen luisteren de participanten naar zichzelf en ontstaat er een nieuw verhaal. Het is de taak van de counselor om te helpen dat verhaal mede te construeren. Diverse onderzoekers na Savickas hebben het onderzoek naar de meest wezenlijke verhalen herhaald. Wat blijkt? De meest wezenlijke verhalen ontstaan na het stellen van zes wezenlijke vragen.

Zes wezenlijke vragen voor een succesverhaal.
Om te komen tot een memorabel verhaal, zijn er zes wezenlijke vragen te beantwoorden. Die beantwoording en de bespreking daarvan vormen een persoonlijk carrière- verhaal. Hieronder volgende vragen met voorbeelden van antwoorden uit de praktijk.

1) Wie zijn je favoriete rolmodellen? Wie bewonder je, door wie word je geïnspireerd? Schrijf drie favorieten op.
a. Wat bewonder je van deze rolmodellen?
b. Wat zijn de overeenkomsten en de verschillen tussen jou en deze rolmodellen?
Van kinds af aan heeft iedereen rolmodellen. Kinderen kijken naar anderen – in eerste instantie naar vader en moeder - om op een andere manier oplossingen te vinden voor eigen problemen. Later komen deze rolmodellen ook uit de wereld om hen heen (familie, vrienden, sporters, musici, acteurs). Ze geven het leven richting, je bewondert ze en je wilt je eigenlijk met hen identificeren.
De uitdaging is nu om deze rolmodellen te vergelijken met jezelf. Zijn er karakteristieken die overeenkomen of juist niet? Deze vraag heeft dus vooral betrekking op ‘het ideale ego’ of wel het verwoorden van het positieve concept van jezelf.

Harpiste Lavinia Meijer bewonder ik, omdat zij laat zien en horen wat schoonheid is. Door haar mooie uitstraling en haar prachtige harpmuziek, weet ze mensen te raken. Ze is erg ambitieus en weet wat ze wil. Ze maakt bij mij de indruk dat ze haar werk helemaal in detail goed wil hebben en dat ze ook erin slaagt om deze details in haar composities hoorbaar te maken.

2) Wat zijn jouw favoriete boeken, muziek, films, websites, tv-programma’s en waarom zijn ze jouw favorieten?
Er zijn gebeurtenissen, ervaringen uit boeken, films etc. die blijven hangen. Ze vertellen iets over onszelf. Er zijn ontknopingen waarmee je je identificeert. Er wordt een directie relatie gelegd tussen de verhalende omgeving en jezelf. Wat krijgt de precieze aandacht en waarom? Is er een consistent patroon? De hoofdpersoon in film of boek doet iets wat je misschien ook wil verwezenlijken. Deze vraag heeft vooral betrekking op de ideale en waargenomen omgeving die jou raakt.

Hopelijk kent u de legendarische jazzsaxofonist Sonny Rollins, want dan begrijpt u onmiddellijk wie mij inspireert en wat mij beweegt! Weinigen zijn – net als Sonny – zo goed in staat om complexiteit te vertalen naar eenvoud. In Sonny’s wijze van improviseren herken ik mezelf. Ik hou zowel van complexiteit als van eenvoud. De kunst is om die twee met elkaar te verbinden.

3) Wat doe je in je vrije tijd, wat zijn je hobby’s en wat je er leuk aan?
Wanneer je vrij bent en zonder dwang kunt kiezen voor iets waar je hart naar uitgaat, dan zegt dat iets over je persoonlijkheid. Ben je creatief, luisteraar, speler, competitief, maak je dingen? Deze vragen hebben vooral betrekking op belangrijke interesses.

Al jaren heb ik een passie voor breien. Ik vind het een feest om met zachte wol, mooie kleuren en fijne texturen te werken. Wat een breiwerk voor mij echt een succes maakt, is het kiezen van het juiste patroon. De kunst is om het geheel te overzien en daar ben ik goed in: ik zie de details zonder dat ik de rode draad uit het oog verlies.

4 ) Welke gebeurtenissen, ervaringen uit het verleden hebben de meeste impact op je? Deze vragen concentreren zich op sterke ervaringen die belangrijk zijn in het leven. Je moet er mee omgaan en dat maakt je sterker. Het geeft een eigen inzicht in de ‘struggle for live’. Juist door heftige ervaringen worden mensen gevormd .

Doordat ik gepest ben op school ben ik erg alert op geklier en vervelend gedrag van anderen. Ik reageer daar heftig op en zou de “vijand” het liefst afdrogen. Wat dat betreft kan ik slecht tegen onrechtvaardigheid.

5) Wat zijn je favoriete onderwerpen tijdens je studie/werk geweest en waarom? Aan welke onderwerpen heb je een hekel en waarom?
Deze vraag geeft inzicht in inhoudelijke successen. Er zijn al belangrijke keuzes gemaakt. Interesses, vaardigheden en kundes hebben zich al gevormd.

Een studie jaar in Edinburgh heeft me gevormd tot wie ik ben, omdat ik hier voor het eerst echt op eigen benen stond. Ik heb heel veel geleerd in dat jaar, zowel wat betreft studie en ik heb de nodige levenservaring opgedaan.

6) Heb je een favoriete slogan of motto voor jezelf of een slogan die je gehoord hebt, die je aanspreekt?
Als je er geen hebt, zou je er een kunnen verzinnen?
Personen worden op bepaalde quotes of gezegdes gewezen waardoor ze geraakt worden. Het zijn adviezen voor een persoonlijke levenswijze. Deze vraag heeft vooral betrekking op persoonlijke drijfveren en kan ook metaforisch bedoeld zijn om de verbeeldingskracht te stimuleren.

Je wordt sterker wanneer je bewust bent van je innerlijke criticus.

De succesformule. Het verhaal memorabel maken.
De slotfase, door Savicaks de succesformule genoemd, bestaat uit het opnieuw componeren van het verhaal van de student. Het nieuwe verhaal heeft genoeg ingrediënten om het tot een succesverhaal te maken: een kort en overtuigend verhaal waardoor je blijvend herinnerd wordt.

Na zijn studie besloot een student te solliciteren als PR-functionaris bij de Fransciscaanse beweging. De beginzinnen van zijn brief luiden als volgt:
‘’Publiciteitsmedewerkers bij de Franciscaanse beweging?’’, vroeg Pieter, een goede vriend van me, toen ik hem vertelde dat ik ging solliciteren. ‘’Interessant, maar waarom zou je dat willen?’’ ‘’Ik wil dat mijn werk meer is dan werk alleen, het moet zin hebben. Weet je nog toen ik bij DTG in Amsterdam werkte, en zo veel mogelijk klanten in zo weinig mogelijk tijd te woord moest staan? Het enige dat telde was geld. Dat wil ik niet meer.’’ zo legde ik hem uit. ‘’En bij de Franciscaanse beweging is dat anders?’’ vroeg Pieter terwijl hij zijn wenkbrauwen licht fronste. ‘’Ja, dat denk ik wel”

Hij maakte zijn brief memorabel door het in dialoogvorm te gieten. Naderhand hoorde hij dat de gesprekken eigenlijk niet meer nodig waren. Door de brief wisten de paters al wie ze moesten hebben.

ignacedehaes

Ignace de Haes is careerservice officer bij de Faculteit Filosofie, Theologie en Religiewetenschappen van de Radboud Universiteit en volgt de opleiding tot Chief Storyteller bij de Storytelling Academy. I.deHaes@ftr.ru.nl

blog comments powered by Disqus

© 2014 storytellingacademy Contact